سلام
با توجه اینکه زندگی نامه ناقصی از قاری خوب کشورمان استاد حاج حامد شاکرنژاد در فضای اینترنت وجود داشت تصمیم گرفتم زندگی نامه ایشون رو کامل تر و به صورت متفاوت بنویسم.فعلا قسمت اولش رو بخونید:
لطفا اگر خواستید جایی این زندگی نامه رو ذکر کنید منبع رو بنویسید!بدون ذکر منبع شرعا مشکل داره
حاج حامد شاکرنژاد در سال 1362 در خانواده ای مذهبی و قرآنی در جوار حضرت امام رضا علیه السلام پا به عرصه وجود نهاد؛از آنجا که پدر بزرگوار ایشان حاج محمد شاکرنژاد از اساتید بسیار خوب کشورمان هستند از همان ابتدای تولد حامد به فکر تربیت و آموزش قرآنی فرزندشان به روش صحیح بودند همانطور که حاج حمید را اینگونه تربیت کردند.
این بزرگوار هیچ وقت حامد را مجبور به تلاوت و یادگیری قرآن نکرد بلکه از آنجایی که دائما موسیقی روح بخش قرآن در فضای منزل طنین انداز بود حامد به مرور خود به خود علاقمند به تلاوت قرآن شد،به طوری که وقتی فقط 5 سال سن داشت به خوبی مصطفی اسماعیل را تقلید میکرد.بعدها به دلیل استعداد خوب حامد پدرش تصمیم گرفت او را به محضر اساتیدی همچون حاج محمود فرقانی و سید مرتضی و سید مجتبی سادات فاطمی بفرستد.حامد کم کم در محافل مختلف قرآنی در مشهد مقدس حاضر شد و تلاوت های بسیار زیبایی را از خود به جا گذاشت اما به هر حال کودک بود و شیطنت های خاص خود را داشت، حاج محمد اینجا هم خوب اندیشیده بود و حامد را تشویق می کرد؛یک بار به حامد گفت: اگر تلاوت حجرات– ق مصطفی اسماعیل را خوب تقلید کنی برایت ماشین کنترلی می خرم و اینطور هم شد.
حامد پس از اینکه در مسابقات مختلف کشوری مقام نخست را کسب کرده بود در سن 11 سالگی برای شرکت در مسابقات بین المللی به عربستان رفت؛مسابقاتی که مخصوص بزرگسالان و ملاک شرکت در آن حفظ بودن 5 جزء از قرآن بود.الحق که در این مسابقه هم خوب درخشید طوری که پادشاه وقت عربستان(لعنة الله علیه) را به وجد آورد و علاوه بر جایزه مادی اجازه داد حامد یک ساعت در خانه کعبه به راز ونیاز بپردازد؛ او اولین وکوچکترین قاری ایرانی بود که وارد خانه خدا میشد.
اما حامد مثل بقیه قراء نبود که مسابقات را پایان کار بداند ، او به خوبی فهمیده بود که باید راهی دیگر را برود و مصر را پشت سر بگذارد،این راه را بنابر توصیه های امام خامنه ای(حفظه الله) دنبال کرد همانطور که در مورد تقلید از مصطفی اسماعیل در سنین کودکی امر مولای خود را لبیک گفته بود.عزم خود را جزم کرد و ادامه داد، در حالی که خوب درس میخواند 500 تلاوت از مصطفی اسماعیل را تقلید کرد و حدود 1500 تلاوت از دیگر قراء را موشکافی و تجزیه و تحلیل کرد.خودش می گوید برنامه ای منظم برای تمرین داشتم،اگر به جز مصطفی اسماعیل قاری دیگری را تقلید میکردم شاید خیلی زود رسانه ای میشدم اما هدفم این نبود و در این راه صبر کردم،نوارها را در آن زمان به سختی تهیه میکردم و پس از تقلید الحان آن ها را تعمیم میدادم به دیگر آیات که روزانه حدود 10 صفحه جزء برنامه کاری من بود؛می گوید دلیل این که اینقدر روان تلاوت میکنم این است که مصحف شریف را در آن دوران حدود پانزده شانزده بار به صورت تحقیق خواندم.
ایشان بعدها از تلاوت های کامل یوسف،محمد رفعت،محمد عمران،عبدالباسط،علی البناء و..الگو برداری کرد و ریتم های آن را تغییر داد.در حالی که فقط هفده،هجده سال داشت ترکیبی خوان ماهری شده بود اما ترکیبی خواندن هم هدف اونبود، بنابر توصیه های مقام معظم رهبری دنبال چیزی والاتر بود.همین باعث شد که بیشتر تلاش کند و نصیحت های پدرانه رهبری را به خوبی عمل کند؛دنبال معنا محوری هم رفت. آقا گفته بود طوری بخوان که الحان،صوت،تجوید و... مطابق با معنا باشد.او هم خوب گوش کرد.
ثمره این زحماتش این شد که حالا استادی شده برای خودش،قاریان و قرآنیان خارج از کشور از او با عنوان سلطان القراء،شمس القراء و... یاد می کنند.استاد حامد شاکرنژاد دیگر برای خودش صاحب سبکی شده، آری درست خواندید (صاحب سبک)!او همانند سبک مصطفی اسماعیل،عبدالباسط،منشاوی،شحات انور و... سبک خاص خودش را دارد.شاید این حرفم برای برخی ها خیلی سنگین باشد اما واقعیتی است که مجبورند قبول کنند.دیگر باید اینطوری بگوییم: سبک شاکرنژاد! ای خدای بزرگ آخر اخلاق قرآنی کجا رفته؟ای پروردگار قرآن آخر چرا باید آنهایی که خود را استاد می نامند از روی حسادت و یا... این همه سنگ جلوی پای این افتخار شیعه بیندازند؟خداوندا از شما عذر خواهی میکنیم! ما را به خاطر این ها عقاب نکن!این هایی که از قرآن فقط تجوید و لحن وصوت را فهمیده اند و خود را محدود به این ظواهر کرده اند!این هایی که هدف را گم کرده اند!این هایی که قرآن را مهجور کرده اند!نمی خواهند ببینند که یک قاری شیعه به این حد رسیده که خود را از این ظواهر جدا کرده و فقط برای رضای تو میخواند،که اگر برای رضای تو نبود هیچ وقت نمی توانست جلوی این همه جفا و حرف های بی پایه دوام بیاورد و به این جا برسد!ای خداوند آسمان ها و زمین او فقط به پشتوانه تو توانسته به این حد برسد!بگذریم...
شیخ حامد شاکرنژاد همواره مورد تفقد امام خامنه ای(حفظه الله) قرار دارند و هر ساله بارها و بارها در جلسات عمومی و خصوصی در محضر معظم له به تلاوت قرآن می پردازند و در این تلاوت ها می توان لبخند رضایت را در چهره رهبر مسلمین جهان دید.
استاد حاج حامد شاکرنژاد بارها و بارها در داخل و خارج کشور با تلاوت هایش تعجب همگان را برانگیخته که چگونه با توجه به معنا می خواند طوری که انگار همین حالا آیه نازل شده است و چگونه فنون مختلف تلاوت را با استادی تمام به کار میبندد تا تلاوتی مورد رضایت خدا داشته باشد.تلاوت های اوموجب مسلمان وشیعه شدن غیر مسلمانان شده است، از جمله آن زن مسیحی که داستانش را شنیده اید.
حاج حامد شاکرنژاد اولین شخص قرآنی است که در بنیاد ملی نخبگان به عنوان نخبه انتخاب شد و باعث شد از خدمت سربازی معاف شود.ایشان دارای کارشناسی مدیریت بازگانی هستند و به گفته خودشان قصد ادامه تحصیل دارند اما به علت مشغله زیاد و سفرهای متعدد قرآنی فعلا این امر میسر نشده است.هر کس که ایشان را می شناسد از اخلاق بسیار خوب ایشان می گوید. ایشان با تواضع بسیار حتی در دور افتاده ترین روستاهای کشور حاضر می شوند و به تلاوت قرآن میپردازند و تا زمانی که مستمعین درخواست ادامه تلاوت را دارند تلاوت را تمام نمی کند.شیخ حامد دیگر در بین قرآنیان و مردم یک چهره دوست داشتنی می باشد
خداوند ان شاءالله این عامل به قرآن را در پناه خودش حفظ کند.
منتظر قسمت دوم این زندگی نامه باشید ...
لطفا اگر خواستید جایی این زندگی نامه رو ذکر کنید منبع رو بنویسید!بدون ذکر منبع شرعا مشکل داره
زندگینامه استاد ابوالعینین شعیشع
با پیشکسوتان قرآنی درباره استاد شعیشع 1
با پیشکسوتان قرآنی درباره استاد شعیشع 2
با قاریان بین الملل درباره استاد شعیشع
 |
| «انور شحات محمد انور»، قاری جوان و نامی مصر و پسر ارشد استاد مرحوم «شحات محمد انور» |
«انور شحات محمد انور»، قاری جوان و نامی مصر و پسر ارشد استاد مرحوم ضمن بيان اين مطلب گفت: ابوالعينين شعيشع انسانی شايسته و از نسل قديم و طلايی قراء مصر بود كه به دليل رفتار و اخلاق انسانی خود كه برگرفته از آموزههای ناب قرآن بود، به الگويی برای تمامی قاريان مصر تبديل شد.
محمد انور در ادامه افزود: ما قاريان مصری هميشه از استاد شعيشع بهعنوان كهنسالترين قاری مصری در عصر جديد ياد میكرديم و وی از مشاهير برجسته قرائت در مصر محسوب میشد.
وی تأكيد كرد: شيخ القراء مصر سبك خاصی در تلاوت آيات قرآن داشت، بهگونهای كه تقليد از اين سبك مرحوم شعيشع برای قاريان دشوار بود و هر كسی به آسانی قادر نبود اسلوب تلاوت ايشان را تقليد كند.
اين قاری برجسته مصری همچنين تصريح كرد: ابوالعينين شعيشع علاقه خاصی به قاريان ايرانی داشت و به خاطر سفرهای متعدد به جمهوری اسلامی ايران، انس و الفت خاصی بين وی و قاريان ايرانی برقرار شده بود كه از ذهن قراء ايرانی پاك نخواهد شد.
وی خاطرنشان كرد: ابوالعينين شعيشع به دليل تعاملات مناسبی كه با قراء ايرانی داشت و همچنين تعلق خاطرش به آنان، همواره مشتاق بود به جمهوری اسلامی ايران سفر كند و در مسابقات بينالمللی قرآن ايران از جمله مسابقات بينالمللی قرآن دانشجويان مسلمان بارها در كميته داوری اين رقابتها حضور داشت.
| انور شحات محمد انور: |
| شيخ القراء مصر سبك خاصی در تلاوت آيات قرآن كريم داشت، بهگونهای كه هر كسی به آسانی قادر نبود از سبك تلاوت ايشان تقليد كند |
انور شحات محمد انور با بيان اين كه با وفات ابوالعينين شعيشع، جامعه قرآنی مصر يكی از بزرگان قرائت را از دست داد، گفت: ابوالعينين شعيشع شخصيتی دوستداشتنی برای قاريان بود و ارزشهای اخلاقی و انسانی ايشان و همچنين، مردمی بودن وی هيچگاه از ذهنها پاك نخواهد شد.
اين قاری جوان نامدار مصری كه حافظ كل قرآن كريم است و آيات قرآن را با مهارت و زيبايی خاصی تلاوت میكند، در پايان اين گفتوگو، رحمت و مغفرت از پيشگاه خداوند متعال را برای شيخ القراء فقيد مصر خواستار شد.
يادآور میشود، انور شحات محمد انور از قاريان جوان و نامی مصر است كه تاكنون چندين بار از سوی سازمان دارالقرآن الكريم، سازمان اوقاف و امور خيريه و شبكه قرآن و معارف سيما برای تلاوت در ماه مبارك رمضان به ايران دعوت شده و در ۲۲ استان كشور به اجرای برنامه پرداخته است.
برای دیدن این عکس ها روی ادامه مطلب کلیک کنید
ادامه مطلب
به گزارش روزنامه «اليوم السابع» چاپ مصر، مجلس ترحيم ابوالعينين شعيشع، شيخ القراء فقيد مصر، بعدازظهر ديروز در حالی در مسجد «خلفاء الراشدين» شهرك «نصر»(نزديكی قاهره) در حالی برگزار شد كه مسئولان دانشگاه الازهر، مقامات دولتی و نمايندگان احزاب مختلف اين كشور در مراسم غايب بودند.
اين مراسم تنها با حضور اعضای خانواده، تعدادی از مريدان و برخی قاريان برجسته مصری برگزار شد و در آن هيچ يك از نمايندگان شورای وزيران مصر، مسئولان يا نمايندگان الأزهر، مفتی و وزير اوقاف مصر و احزاب اسلامی اين كشور در رأس آنها نمايندگان «اخوان المسلمين» حضور نداشتند.
مراسم ترحيم ابوالعينين شعيشع با قرائت آياتی از قرآن كريم توسط تعدادی از قاريان حاضر همچون شيخ «محمود صديق المنشاوی»، شيخ «محمد الطبلاوی» و همچنين «حسن المرعب»، نماينده قراء لبنانی، آغاز شد و در اين محفل مسئول شبكه ماهوارهای «الفجر» و نمايندهای از سفارت عربستان سعودی در قاهره نيز حضور داشتند.
خانواده استاد شعيشع ضمن انتقاد از غياب گروههای مختلف در مراسم و ابراز ناراحتی خود از اين مسئله، اين حركت را بيانگر بیتوجهی به ارزشهای دينی در مصر پس از انقلاب اين كشور دانستند.
| نوه ابوالعينين شعيشع: |
| مسئولان حكومتی مصر در حالی در مراسم ترحيم مرحوم ابوالعينين شعيشع حاضر نشدهاند كه دولت عربستان نماينده خود را برای عرض تسليت به اين مجلس فرستاده و حتی نماينده قاريان لبنانی نيز در اين مراسم حضور يافته بود |
«محمد شعيشع»، نوه استاد ابوالعينين شعيشع و رئيس يكی از دفاتر دادگاه تجديدنظر قاهره، عدم حضور نمايندگان دولتی و مسئولان الازهر و وزارت اوقاف مصر در مراسم تشييع پيكر شيخالقراء مصر را تأسفبرانگيز خواند و گفت: اين اقدام بيانگر از بين رفتن ارزشهای دينی در دولت جديد مصر است.
وی تأكيد كرد: پيشتر ارزشهای دينی قابل احترام بود و نمايندهای از شورای وزيران برای عرض تسليت در مجلس عزا حاضر و خبر وفات شخصيتهای برجسته دينی در روزنامههای رسمی منتشر میشد، در حالی كه اين روزها اين چنين نيست.
نوه ابوالعينين شعيشع همچنين تصريح كرد: چنين رفتارهايی منجر به بیارزششدن مقام قراء در مصر خواهد شد؛ كشوری كه مهد پرورش قاريانی بوده است كه به جوانان قرآن و علوم قرآنی آموزش داده و الگويی برای آنان بودند.
وی خاطرنشان كرد: مسئولان حكومتی مصر در حالی در مراسم ترحيم مرحوم ابوالعينين شعيشع حاضر نشدهاند كه دولت عربستان نماينده خود را برای عرض تسليت به مجلس فرستاده و حتی نماينده قاريان لبنانی نيز در اين مراسم حضور يافته است.
گفتنی است، استاد «ابوالعينين شعيشع»، شيخالقراء مصر و دبيركل اتحاديه قاريان و حافظان قرآن اين كشور، روز پنجشنبه، دوم تيرماه، در سن 89 سالگی دعوت حق را لبيك گفت.
استاد ابوالعينين شعيشع، در سال 1343 هجری قمری مصادف با 1922 ميلادی در «بيلا» از توابع استان «كفرشيخ» متعلق به مصر عليا به دنيا آمد. وی مراحل اوليه قرائت را در دوران كودكی زير نظر خانواده خود فراگرفت و سپس در محضر استادان فن قرائت به تكميل اين علم پرداخت.
شعيشع در 17 سالگی برای اولين بار در راديوی مصر به تلاوت قرآن پرداخت و اين موفقيت خود را مرهون مساعدتهاى مرحوم استاد شيخ «عقيق» شاعر و مؤلف داستان پيامبر بزرگ اسلام(ص)، میداند و از اين به بعد بود كه تلاوتهای استاد شعيشع پيوسته از همه راديوهاى كشورهاى عربی و اسلامى پخش میشد.
مرحوم استاد شعيشع تنها قارى عصر خود بود كه به روش استاد كل قرائات و نابغه زمان، مرحوم «محمد رفعت»، به تلاوت مىپرداخت و به همين سبب از مشاهير عصر خود به شمار مىرفت و همواره مشتاقان قرآن كريم از قرائت او بهره مىبردند.
وی به دليل تلاوتهای زيبا و منحصر به فردش نشان افتخار «الرافدين» از عراق (بالاترين نشان افتخار اين كشور)، نشان «الارز»(برنج) از لبنان، نشانهای «استحقاق»(شايستگی) از سوريه و فلسطين و نشانهای افتخار ديگری از تركيه، سومالی، پاكستان، امارات و برخی كشورهای اسلامی را دريافت كرد.
 |
| مرحوم استاد «ابوالعينين شعيشع» |
استاد ابوالعينين شعيشع دارای قرائتی وزين و متين بود، دقت در ادای كلمات و رسايی بيان و تلفظ قوی از ويژگیهای قرائت استاد بود. ايشان تنها قاری عصر حاضر بود كه به روش استاد مرحوم «محمد رفعت» تلاوت میكرد، بدين سبب ابوالعينين شعيشع از مشاهير قاريان معاصر محسوب میشد و همواره مشتاقان قرآن كريم از تلاوتهای تأثيرگذار ايشان در جهان فيض میبردند.
فايل تلاوتهای تحقيق قرآن كريم مرحوم استاد شعيشع را از اينجا دريافت كنيد!
اين قاری بزرگ جهان اسلام در شيوه قرائت تسلط فوقالعادهای داشت و در انواع سبكهای دهگانه و هفتگانه قرائت دارای مهارت و چيرگی خاصی بود و اغلب قرائت خود را به طريق روايت حفص از عاصم طبق رسمالخط عثمان طه تلاوت كرد.
ابوالعينين شيعشع نخستين قاری مصری بود كه در مسجدالأقصی تلاوت كرد و در اوايل دهه هفتاد با همكاری قاريان بزرگ مصر از جمله شيخ «محمود علی البناء» و «عبدالباسط عبدالصمد» اتحاديه قاريان مصر را تأسيس كرد و در سال 1988 ميلادی به عنوان رئيس آن انتخاب شد.
وی در خاندانی قرآنی پرورش يافت و قاری مشهور مرحوم استاد «عبدالفتاح شعشاعی» عموی ايشان و مرحوم استاد «عبدالباسط محمد عبدالصمد» نيز خواهرزاده اين استاد بودند؛ مرحوم شعيشع به بسياری از كشورهای جهان مسافرت كرد و در آنجا به تلاوت قرآن پرداخت كه از آن جمله میتوان به كشورهای جمهوری اسلامی ايران، فرانسه، تركيه، انگليس، يوگسلاوی سابق، سومالی، اردن، سوريه، فلسطين و كويت اشاره كرد.
| استاد ابوالعينين شعيشع تنها قاری عصر خويش بهشمار میرفت كه به روش استاد مرحوم «محمد رفعت» به تلاوت میپرداخت، بدين سبب وی از مشاهير قاريان معاصر محسوب میشد |
شعيشع در يكی از سفرهای خود به ايران برداشت خود از سفر به كشورمان را اين گونه بيان كرد: «ايران كشوری است كه به نظر من همه ملل مسلمان بايد به آن اقتدا كرده و به موضعگيرهای آن افتخار كنند، رهبر شما رهبری است كه خوی پيامبران را دارد، كدام مقام مملكتی و آن هم نفر اول يك كشور، بر زمين مینشيند و قرآن گوش میدهد؟ ...من خودم را ايرانی میدانم».
مرحوم شعيشع؛ عاشق ايران و دوستدار تلاوت قاريان ايرانی
استاد شعيشع قبل از انقلاب در سال 1357 هجری شمسی در سفری كه به ايران داشت، در شهرهايی نظير تهران، مشهد، اصفهان و شيراز به تلاوت قرآن مبادرت كرد و بعد از انقلاب نيز بهعنوان داور مسابقات بينالمللی قرآن كريم به ايران سفر كرد و در سالهای كهولت سن برای داوری بيست و پنجمين دوره مسابقات بينالمللی ايران به كشورمان آمد.
خبرگزاری قرآنی ايران در حاشيه سومين دوره مسابقات بينالمللی قرآن دانشجويان مسلمان در مشهد مقدس كه دیماه سال گذشته برگزار شد، با استاد ابوالعينين شعيشع به گفتوگو نشست كه وی از علاقه خود نسبت به جمهوری اسلامی ايران چنين گفت: «من هماكنون با توجه به كهولت سنی كه دارم، بسيار كم سفر میكنم و در معدود كشورهايی بهعنوان داور در مسابقات قرآن حضور پيدا میكنم، اما ايران كشوری است كه من دوستدار آن هستم و تلاوت زيبا و جذاب قاريان اين مرز و بوم مرا شيفته خود كرده است و اين تلاوتهای زيبا و عشق و محبتم به سرزمين ايران از انگيزههايی است كه مرا به سوی ايران میكشاند».
گزارش تصويری از آخرين حضور مرحوم استاد شعيشع در ايران را اينجا ببينيد!
اين استاد مرحوم افزود: «قاريان ايرانی با وجود اينكه به زبان عربی صحبت نمیكنند، اما قرآن كريم را بسيار زيبا و بادقت تلاوت میكنند و احكام وقف و ابتدا، مخارج حروف، سكون و غنه را در نهايت تسلط و زيبايی تلاوت میكنند».
شيخالقراء مصر در ادامه اين گفتوگو تصريح كرد: «قاريان ايرانی نخبگانی هستند كه سبك تلاوت مشاهير قرائت مصر را بهخوبی تقليد و تلاوت میكنند و تلاوت زيبای قاريان ايرانی سبب شده است كه من نسبت به آينده قاريان مصری بيم داشته باشم و ايرانيان صاحب سبك در تلاوت قرآن شوند».
شعيشع گفت: «اتحاد و همبستگی كشورهای اسلامی از آروزهای من است و آرزو دارم قبل از اينكه از اين دنيا بروم، شاهد امتی متحد و يكپارچه باشم، اجرای مسابقات بينالمللی قرآن دانشجويان مسلمان حركتی در راستای تحقق وحدت اسلامی است و گرد هم آمدن نخبگان قرآنی بر سر سفره قرآن، اقدامی عملی برای تحقق انسجام امت اسلام است».
| استاد شعيشع: |
| آرزو دارم قبل از اينكه از اين دنيا بروم، شاهد امتی متحد و يكپارچه باشم |
شعيشع در مراسم بزرگداشت خود در سال 1387 كه سالن همايشهای بينالمللی برج ميلاد برگزار شد، گفت: «در ميان كشورها مرسوم است كه مردگان را تكريم میكنند؛ اما در ايران قبل از آنكه عزيزی از دست برود وی را مورد تجليل و تقدير قرار میدهند و اين اولين باری است كه در حالی كه در قيد حيات هستيم، در جمهوری اسلامی ايران از ما تجليل میشود».
تشكر شعيشع از شعور ايرانيان در تكريم بزرگان
وی در ادامه افزود: «اين بسيار كار خوبی است كه تا وقتی فردی زنده است، از وی تجليل شود و من از همه كشورهای اسلامی میخواهم كه اين كار ايران را سرمشق خود قرار دهند».
شيخالقراء مصر در مراسم تجليل خود چنين ادامه داد: «من امروز گريه كردم به خاطر اين همه احساس، شعور و فهمی كه در جمهوری اسلامی ايران برای بزرگداشت و تكريم از بزرگان وجود دارد و از تمام كسانی كه اين مراسم را اجرا كردند، تشكر میكنم».
وی همچنين با اشاره به فعاليتهای روزانه خود تصريح كرد: «من در هر شبانهروز بعد از نماز صبح پنج جزء از قرآن كريم را تلاوت میكنم و بالطبع علاوه بر كارهای دينی به ساير امور شخصی و منزل نيز رسيدگی میكنم».
 |
شعيشع گفت: «در طول زندگی خودم و اين 80 سال كه با قرآن بودم، دعای دائمی كه شبانهروز در نمازهايم از خداوند میخواهم، اين است كه «اللهم لا تحرمنی من خدمة كتابك حتی القاك»،(خدايا من را از خدمت به كتابت محروم نكن تا وقتی كه تو را ملاقات كنم).
در مراسم تجليل از اين استاد برجسته، مجری برنامه از شعيشع خواست تا به اشتياق عاشقان صدايش كه در مجلس حاضر هستند، پايان بخشد و آياتی از قرآن را برای آنها تلاوت كند، استاد شعيشع نيز در ابتدا عنوان كرد كه دكتر من را از تلاوت قرآن منع كرده است، اما با اصرار فراوان مجری برنامه به يكباره و در حالی كه بيش از 80 سال داشت، با صدايی رسا شروع به تلاوت كرد: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِی خَلَقَ...»
شيعشع شهروند افتخاری تهران شد
به طور واقعی برای هيچكس باور كردنی نبود كه استاد شعيشع در آن سن با آن صدای رسا و قوی و با تحريرهای دوران جوانی بتواند تلاوت كند، حتی همراهان استاد شعيشع نيز بهت زده بودند، استاد «حلمی جمل» مرتب از جای خود برمیخواست و استاد را تشويق میكرد.
| شعيشع در مراسم بزرگداشت خود: |
| در ميان كشورها مرسوم است كه مردگان را تكريم میكنند اما در ايران قبل از آنكه عزيزی از دست برود وی را مورد تجليل و تقدير قرار میدهند و اين اولين باری است كه در حالیكه در قيد حيات هستيم در جمهوری اسلامی ايران از ما تجليل میشود |
شيخالقراء مصر بسيار نكتهسنج و ريز بين بود
پس از پايان تلاوت شعيشع و در هنگام تجليل از اين استاد در سالن همايشهای برج ميلاد، «محمدباقر قاليباف»، شهردار تهران عنوان «شهروند افتخاری تهران» را به همراه لوح تقدير و تنديس به اين استاد تقديم كرد و بر اين اساس شعيشع يكی از شهروندان افتخاری تهران شد، شعيشع بسيار مسرور و شادمان بود، همه دور تا دور او را گرفته و خواهان اين بودند كه لحظاتی با اين استاد صحبت كنند يا با او عكس يادگاری بگيرند، اما حال مزاجی استاد اين اجازه را نمیداد.
شعيشع بسيار نكتهسنج و ريزبين بود و هيچ چيزی از چشمش دور نمیماند. وی به جلوههای هنری و زيبايیهای شهر تهران بسيار علاقهمند بود. هنگام حضور در تهران بارها شده بود كه با اشاره به نقش و نگارهای به كار رفته در پلها و ديگر اماكن عمومی اين شهر به «نعينع»، از قاريان مشهور مصر، میگفت: «ببين ايرانیها چقدر هنردوست و اهل ذوق هستند، آنها نه فقط در تلاوت قرآن هنرمند هستند، بلكه اين هنر در جایجای فضاهای شهری آنها نيز مشهود است».
پرواضح است كه استاد ابوالعينين شعيشع از معدود قاريانی بود كه به علت كهولت هيچگاه از تلاوت قرآن و فعاليتهای قرآنی فاصله نگرفت و تجارب ارزندهای در اختيار قراء و علاقهمندان به نغمههای قرآنی قرار داد كه همواره مورد استفاده آنان قرار خواهد گرفت و تلاوتهای برجای مانده از اين قاری بزرگ جهان اسلام همواره در محافل قرآنی به گوش خواهد رسيد تا ياد و نامش هميشه جاودان بماند.
لازم به ذكر است، ابوالعينين شعيشع در سال 1343 هجری قمری مصادف با 1922 ميلادی در «بيلا» از توابع استان «كفرشيخ» واقع در مصر عليا به دنيا آمد. وی مراحل اوليه قرائت را در اوان كودكی زير نظر خانواده خود فراگرفت و سپس در محضر استادان فن قرائت به تكميل اين علم پرداخت.
شعيشع در 17 سالگی برای اولين بار در راديوی مصر به تلاوت قرآن پرداخت و اين موفقيت خود را مرهون مساعدتهاى مرحوم استاد شيخ «عقيق»، شاعر و مؤلف داستان پيامبر بزرگ اسلام(ص) دانست و از اين بهبعد بود كه تلاوتهای استاد شعيشع پيوسته از همه راديوهاى كشورهاى عربی و اسلامى پخش میشد.
| استاد شعيشع: |
| هميشه در نمازهای روزانه خود با ذكر دعای «اللهم لاتحرمنی من خدمة كتابك حتی القاك»، از خدا میخواهم مرا تا آخرين نفس از خدمت به قرآن محروم نكند |
عضو شورای عالی امور اسلامی، رئيس مركز بينالمللی حفظ قرآن كريم، عضو كميته ارزيابی قاريان راديو و تلويزيون مصر و عضو كميته عالی قرآن وزارت اوقاف و امور اسلامی مصر و عضو كميته بازسازی مساجد قاهره از جمله فعاليتهای ابوالعينين شيعشع در طول حيات پربركت آن مرحوم بود.
پيشتر در ايكنا يك شماره از ويژهنامه «رايحه» با موضوع «بزرگداشت استاد شعيشع» منتشر شده بود.
نسخه الكترونيك ويژهنامه بزرگداشت مقام مرحوم استاد شعيشع را اينجا ببينيد!
استاد «ابوالعينين شعيشع» كه شامگاه پنجشنبه گذشته در سن 89 سالگی درگذشت، بسيار مورد تأييد مقام معظم رهبری بود و ايشان، وی را «پير قرآن كريم» ناميدند.
آنچه در پی میآيد، بخشی از سخنان مقام معظم رهبری درباره اين استاد گرامی است كه به نقل از پايگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ نشر آثار حضرت آيتالله خامنهای منتشر میشود:
اين استاد «ابوالعينين شعيشع» يك پير قرآن است
ما بايد رابطهمان را با قرآن روزبهروز مستحكمتر كنيم. در خانهها قرآن بخوانيد. حتى در هنگام بيكارى، چنانچه مختصر فراغتى پيدا میكنيد، خودتان را به قرآن وصل كنيد. هر روز مقدارى قرآن بخوانيد و آن را فرا بگيريد. اين روشهاى تجويدى را فرا بگيريد. از اين معلمان و اساتيدى كه عمدتاً از كشور مصر آمدهاند، هرچه ممكن است، استفاده كنيد.
اين استاد ابوالعينين شعيشع كه يك پير قرآن است، بنده از سى سال پيش ـ شايد هم بيشتر ـ با صدا و نوارهاى ايشان آشنا هستم؛ اينها عمرشان را با قرآن گذراندهاند؛ اينها كسانى هستند كه در اين رشته قرائت و تلاوت قرآن كار كردهاند؛ خوب هم كار كردهاند؛ حايز مراتب خوب هم شدهاند. آنچه را كه اين اساتيد قرآن دارند، از آنها فرا بگيرند. البته قرآن يك درياى عميق و يك بحر واسع است و نهايتى ندارد؛ هرچه پيش برويد ـ چه در سطح قرآن، چه در اعماق آن ـ همچنان امكان سير و پيشرفت و حركت وجود دارد.
( 17 بهمن 70 - سخنرانى در مراسم اختتاميه هشتمين دوره مسابقات بينالمللى حفظ و قرائت قرآن كريم)
سى سال است كه با نوارهاى آقاى شيخ ابوالعينين آشنا هستم
از زيارت آقايان خوشحالم. نزديك سى سال است كه با نوارهاى آقاى شيخ ابوالعينين آشنا هستم. مدتها قبل يك نفر در مشهد نوارهاى ايشان و نوارهاى مرحوم شيخ عبدالفتاح و شيخ مصطفى اسماعيل را براى من آورد و من از آنجا با صداى اين آقايان آشنا شدم. البته گاهى هم در فرصتهایى، از راديوهاى كشورهاى عربى تلاوت قرآن شما را گوش میكردم.
الحمدللَّه حالا شما در شرايطى به ايران آمدهايد كه كشور ما بحمداللَّه در همهجايش پُر از شوق به قرآن است. خدا را شكر میكنيم كه جوانان ما، بچههاى ما، همه ملت ما، سراسر وجودشان شوق به قرآن است و قرائتاً، تجويداً، فهماً و فقهاً با قرآن مأنوسند.
سابق اينطور نبود. در گذشته، اين سلاطين و حكام طاغوتى، مردم را از قرآن دور نگه داشته بودند. گاهى كسانى پيدا میشدند و يك كارهاى قرآنى میكردند؛ اما خيلى در سطح پايين بود. يادم است كه همين آقاى شيخ ابوالعينين به مشهد آمد، من تازه از زندان آزاد شده بودم. ايشان در ايوان مقصوره مسجد گوهرشاد قرآن تلاوت میكرد. شايد صد نفر آدم نشسته بودند و همينطور مجلس را تماشا میكردند و نمیفهميدند كه قرآن چيست؛ چون رهگذر بودند و ديده بودند كه اينجا مجلسى است، همانجا هم نشسته بودند! اما اگر حالا شما به همانجا برويد و قرآن تلاوت كنيد، میبينيد كه هزاران نفر مردم میريزند و قرآن را استماع میكنند.
(16 خرداد 70 - 16/3/1370 بيانات در ديدار با قاريان قرآن: محمّد محمود طبلاوى، ابوالعينين شعيشع و احمد رزيقى)
 |
| «مهدی دغاغله»، پيشكسوت قرآنی كشورمان |
مهدی دغاغله، پيشكسوت قرآنی كشورمان در خصوص مقام استاد شعيشع اظهار كرد: من از دوران كودكی از مشتاقان تلاوت مرحوم شعيشع بودم و در سال 1361 برای اولين بار عكس ايشان را در مؤسسه «آهنگهای آسمانی» در ميدان امام خمينی(ره) تهران مشاهده كردم.
وی ادامه داد: هفت سال بعد، يعنی در سال 1368، ايشان برای اولين بار به ايران دعوت شدند و من هم به اتفاق مرحوم «ايرج قيم» خود را از اهواز به تهران رسانديم و مرحوم شعيشع را برای اولين بار از نزديك مشاهده كرديم و صحبتهای زيادی بين ما رد و بدل شد و ايشان من را به خاطر داشتن لهجه مصری به خاطر سپردند.
دغاغله عنوان كرد: در سال 1373، برنامه تواشيح «اقرا باسم ربك المرسلوه» را در مسابقات بينالمللی قرآن و در حضور استاد اجرا كرديم و استاد از شنيدن اين تواشيح بسيار متأثر شدند و اشك ريختند. بعد از اين ماجرا ما با هم ارتباط تلفنی داشتيم تا سال 1386 كه من به مصر مسافرت كردم و البته من ايشان را در خلال سفرهايشان به ايران میديدم.
وی اضافه كرد: من در سفر مصر به همراه آقای «شاهميوه» به منزل ايشان دعوت شديم و اين ارتباط تلفنی تا يك ماه پيش نيز مستمر بود تا اينكه صبح روز پنجشنبه، دوم تيرماه، از طريق قاريان مصری و رسانهها مطلع شدم كه اين استاد قرائت قرآن كريم، به خاطر كهولت سن و ايست قلبی دار فانی را در شهر قاهره وداع گفت.
اين داور مسابقات قرآن درباره رمز ماندگاری تلاوتهای استاد شعيشع تصريح كرد: درباره رمز ماندگاری تلاوتهای مرحوم شعيشع برداشتها و نظرات مختلفی میتوان ارائه كرد، اما وقتی همين كلمه «رمز» در اين خصوص استفاده میشود، بايد توجه كرد كه يكی از مفاهيم و معانی كلمه رمز، راز است.
وی توضيح داد: كلمه راز يكی از شئونات و وجوه الهی است و يك امر قدسی و روحانی محسوب میشود و من راز ماندگاری تلاوتهای استاد را در صفای روح، لطافت، اخلاص و احساس زنده ايشان میبينم. ايشان بعد از پيروزی انقلاب اسلامی سفرهای متعددی به ايران داشتند و بالطبع تأثيرات بسيار زيادی در سطح قرائت قاريان ايران از خود باقی گذاشتند.
اين پيشكسوت قرآنی خاطرنشان كرد: تأثير استاد بر قاريان ايرانی، امری است كه برای خود من تجربهای كاملاً محسوس بود. ما پيش از اين به دنبال نوار تلاوت قاريان مصری و عكس آنها بوديم، ولی انصافاً حضور قاريان مصری در كشور ايران تأثير فوقالعادهای در پيشرفت سطح تلاوت قاريان پديد آورد.
وی افزود: وقتی قاريان ما به صورت مستقيم و بدون واسطه تلاوتهای قاريان مصری را میشنيدند، يك احساس زنده بودن را به مخاطب القا و انگيزه را دهها برابر بيشتر میكرد و اين مطلب را به قاريان ايرانی بازگو میكند كه رسيدن آنها هم به اين سطح از تلاوت امكانپذير و شدنی است.
دغاغله گفت: اين تأثير مانند اين است كه انسان داستانی را در كتاب بخواند يا در فيلم ببيند، اما وقتی انسان خود را در فضای داستان میبيند، تأثير ويژهای از عناصر داستان دريافت میدارد كه غيرقابل انكار است.
وی درباره واكنش جامعه قرآنی مصر از شنيدن خبر فوت استاد شعيشع تأكيد كرد: در خود مصر همه مردم از خبر فوت استاد شعيشع باخبر هستند و يك مراسم باشكوهی قرار است به عنوان مجلس ترحيم استاد شعيشع در قاهره برگزار شود.
اين پيشكسوت قرآنی بيان كرد: از آنجا كه خبر ارتحال استاد جمعه منتشر شد، و هنوز بسياری از افراد داخل كشور از اين واقعه مطلع نشدهاند، مجلس ترحيمی در اهواز طی روزهای چهارم يا پنجم تيرماه به مناسبت بزرگداشت اين استاد قرائت برگزار میشود.
دغاغله عنوان كرد: استاد بسيار خوش اخلاق بود و علاوه بر اين با كهولت سن، فوقالعاده انسان باهوش و دقيقی بودند. در آخرين مطلبی كه استاد به ما گفتند و من در كتاب «سفر به مصر» آن را نگاشتهام، خاطرهای از استاد در خصوص مقام و منزلت مقام معظم رهبری آمده است.
وی توضيح داد: استاد به من گفته بودند كه من برنامههای مختلفی را در حضور سران كشورها، رئيس جمهورها، سلاطين و ... داشتم، ولی من هيچجا را مانند كشور ايران نديدهام كه در آن رهبر اين كشور پهناور و بزرگ، مثل پيامبران و انبياء روی زمين بنشيند و رحل را در جلوی خود قرار دهد و ساعتها برای استماع قرآن وقت بگذارد.
خیلی از ما از کودکی عاشق تلاوت قرآن بودیم و اکثرا به دنبال تحقق این آرزو که بتوانیم قاری قرآن شویم، به جلسات قرآنی شهر و محله خود می رفتیم.خیلی با قاریان و پیشکسوتان قرآنی آشنایی نداشتیم.ولی جاذبه و صوت دلنشین قرآن که از صدا وسیما پخش می شد، ما را بر آن می داشت تا هرچه استاد جلسه می گفت، به جان ودل بخریم و سرلوحه کارمان قرار دهیم تا بشویم یکی از قاریان خوب و قرآن را آن چنان که شایسته است تلاوت کنیم.بی شک یکی از مهم ترین قاریانی که استاد جلسه به تازه کاران این عرصه توصیه می کرد، قاری ای بود که هیچ گاه تلاوت تصویری او از تلویزیون پخش نشده بود؛استاد محمد صدیق منشاوی
چهره استاد منشاوی را کمتر دیده ایم ولی نامش برایمان آشناست؛ کسی که تلاوت هایش به وفور یافت می شد و تقلید از سبک تلاوتش آسان بود و به اصطلاح قاری ساز بود. منشاوی کسی است که بسیاری از قاریان کنونی جهان اسلام، به نوعی مدیون او هستند و قاری شدنشان به نحوی از جاده وی می گذزد.در این راستا نگاهی به زندگی و سبک فنی تلاوت های این استاد برجسته جهان اسلام خالی از لطف نیست.
استاد محمد صدیق منشاوی در سال۱۲۹۹ هجری شمسی در شهر منشات استان سوهاج مصر در خانواده ای مذهبی و عارف مسلک به دنیا آمد. پدرش شیخ صدیق منشاوی یکی از قاریانی بود که هرگز در ازای تلاوتش هرگز مزد و پاداشی از دیگران نمی خواست.به همین جهت فرزندش محمد را نیز به همین سیاق پرورش داد تا تلاوت را تنها به جهت آنکه متعلق به کتاب قدسی قرآن کریم است، برگزیند.دیگران نیز شیخ صدیق منشاوی را در کمال خشوع و خضوع می دانند و اذعان دارند که چنان فرد مومن و با تقوایی بود که هرگز و در هیچ تلاوتی از اجر و پاداش آن سخن نمی گفت. برای تلاوت آیات کلام الله تنها در محل حاضر میشد و پس از تلاوت با وقاری سرشار از خشیت الهی باز می گشت.حتی شنیده می شود به دلیل این خضوع، کمتر جلوی دوربین های تلویزیونی و رسانه ها قرار می گرفت و همین امر باعث شد که هم اکنون تصویر چندانی از او در دست نیست.
محمد صدیق در شهر خود و با تشویق و تعلیم پدر به آموزش معارف قرآنی و تعلیم قرائت های مختلف پرداخت. وی از همان ابتدا به حفظ کامل قرآن پرداخت. آن قدر زود با معارف قرآنی آشنا شد که توانست از نه سالگی در ماه مبارک رمضان مراسم شبی با قرآن را برگزار کند. این امر تا سنسن جوانی استاد ادامه داشت تا اینکه تلاوت احسن او موجب معروفیتش در مصر شد.
شهرت و زیبایی تلاوت او زبانزد مردم مصر بود و زمانی که مسوولان رادیو از آن آگاه شدند، از او درخواست کردند تا به رادیئ بیاید و به عنوان قاری رادیو به فعالیت بپردازد ولی شیخ، این دعوت را نپذیرفت و گفت:نمی خاوهم در رادیو تلاوت کنم چرا که به شهرت آن احتیاجی ندارم و هرگز نمی پذیرم از من امتحان بگیرند.
این طور شد که برای مدیر رادیو چاره ای نماند جز آنکه تجهیزات رادیو را به محل تلاوت ایشان منتقل کند. در یکی از شب های ماه مبارک زمانی که شیخ در روستایی از روستاهای مصر برای خانواده ای در حال تلاوت بود، گروهی از برنامه سازان رادیو برای ضبط تلاوت او به محل رفتند و تلاوت ایشان را ضبط کردند. این برای اولین بار در تاریخ بود که رادیو، تجهیزات، کارکنان و مهندسان خود را برای ضبط تلائت یکی از قاریان قرآن به جایی اعزام می کرد.
پس از چندی و با تلاش و درخواست های فراوان، با ورودش به رادیوی عربی مصر و پخش تلاوت هایش، به شهرت او افزوده شد تا جایی که به عنوان یکی از قاریان مشهور مصر معرفی شد.
به قول یکی از استادان قرآنی کشورمان استاد منشاوی نمونه بارز تحقق این حدیث است که اگر به دنیا پشت کنید، دنیا به دنبال شما می آید و این درسی است برای قاریان و حافظان که سعی کنند تا به قول فرمایش امام خمینی(ره) انجاموظیفه کرده و آن چیزی که که حاصل میشود به مشیت خداوند گذاشته شود.
استاد به واسطه زندگی کوتاهش به کشورهای معدودی مسافرت کرده است. از آن جمله به سوریه، کویت و برخی از کشورهای شیخ نشین حاشیه خلیج فارس می توان اشاره کرد که در مساجد مختلف این کشورها به تلاوت قرآن کریم پرداخته است. متاسفانه مردم ایران هیچ گاه توفیق میزبانی این قاری بزرگ قرآن کریم را پیدا نکردند.
سرانجام استاد محمد صدیق منشاوی در سال ۱۳۴۸ هجری شمسی در ۴۹ سالگی در قاهره جان به جان افرین تسلیم کرد؛ هرچند که امروز پس از گذشت سال ها آوای ملکوتی او زینت بخش محافل و مجالس قرآنی و پرورش دهنده استعداد های نهفته در این مسیر است.برخی علت مرگ وی را حسادت اطرافیان به وی می دانند که او را مسموم کردند تا به عمد جهان اسلام را از وجود وی محروم کنند. شاید به همین دلیل باشد که وی را شهیدالقراء می نامند
سبک تلاوت
استاد محمد صدیق منشاوی از مفاخر بزرگ جهان اسلام و مبتکر الحان گوناگون قرآنی به شمار می رود. سبک تلاوت، صوت زیبا، لحن گرم و حزین، تلفظ صحیح و بیان قوی کلمات از مشخصات قرائت وی است که با مهارت کامل و تسلطی فوق العاده شنونده را متوجه آیات الهی می سازد. اوچنان تسلطی به قرائات سبعه و عشره وراویان قرآن کریم دارد که به عنوان یکی از بهترین استادان این فن در جهان اسلام شناخته شده است.
در برخی از تلاوت های قاریان قرآن، پدیده منحصر به فردی وجود دارد که از آن با نام ((تصویر سازی صوتی)) یاد می شود. در این حوزه از فنون صوتی و لحنی، قاری با تبحر بسیار زیاد تلاش می کند تا با کمک لحن خود ضمن حفظ و رعایت وقف و ابتدا به شنونده از فضای معنوی مورد نظر در آیات ، تصویری را ارائه کند که تا حد زیادی منطبق بر مفهوم خوانده شده باشد. مرحوم محمد صدیق منشاوی، تلاوت های خارق العاده خود را بر مبنای همین مفهوم طراحی کرده است.
استفاده مناسب و منطبق بر معنا از نغمات و موسیقی کلامی، محمد صدیق منشاوی را در قله تصویر سازی صوتی و لحنی آیات کریمه الهی قرار داده و با روایت گری آیات،آنها را نمی خواند بلکه تصویر می کند.
در تلاوت های استاد، هدف ارائه نبوده بلکه تلاش وی در جهت نزدیک شدن به معانی ريالرآن و تحزین خوانی راهی را بر او گشوده است که ما امروزه به آن تغمیم سا محزون خوانی می گوییم
سبک تلاوت استاد منشاوی به تعبیری سهل و ممتنع است؛ سهل یعنی سبک این استاد به شکلی است که هر فردی که چند تلاوت از ایشان گوش دهد می تواند قاری شود.گوش دادن به تلاوت های منشاوی اصل و مقدمه قاری شدن است اما ممتنع یعنی اینکه محال است فردی عین منشاوی بخواند. این قاری مصری یک مجموعه ویژگی های صوتی دارد که محال است فردی مثل او شود. در تلاوت های منشاوی ضعفی نیست. او با تمام وجود می خواند و تلاوتش تفکر مستمع را به عالم ملکوت عروج می دهد
مرحوم منشاوی قرآن را تلاوت می کرد، نه قرائت؛ فرق است بین تلاوت و قرائت. هر تلاوتی قرائت ولی هر قرائتی تلاوت نیست که این موضوع بحث مفصلی را می طلبد که در ان شاء الله در آینده به آن خواهیم پرداخت.
در همین رابطه شنیدن نظر استادان قرائت کشورمان پیرامون استاد محمد صدیق منشاوی، تبحر او را در فن تلاوت قرآن کریم نمایان تر می کند.
استاد محمد رضا ستوده نیا
یکی از دلایلی که از تلاوت های استاد منشاوی فیلم برداری انجام نشده، عدم همکاری ایشان با رسانه های مصری است که شاید این از همان باب خضوع و خشوع استاد بوده. البته شنیده شده که فیلمی از تلاوت ایشان موجود است. همین تعداد تلاوت هایی که از منشاوی باقی مانده، بیشتر در اواخر عمر شریفشان ثبنت وضبط شده است و ترتیل مشهورش را نیز در پنج سال آخر عمر ارائه کرد.
پدر و دیگر اعضای خانواده محمد صدیق منشاوی همه قاری بوده اند و منشاوی سبک تلاوتش، سبکی موروثی و منطقه ای است که در مصر بوده و جالب اینجاست که وقتی به پدر ایشان مراجعه می کنند تا صدایش را ضبط کنند، پدرش می گوید که از این فامیل یک نفر کافی است که در رادیو قرآن بخواند و آن هم محمد صدیق است.
رفتار همراه با خضوع و فروتنی منشاوی و بی توجه بودن به مادیات خشم عده ای را برانگیخت و حسادت ها به ویزه وقتی ترتیلش را خواند، افزایش یافت و همین مسئله و رفتار بسیار پسندیده استاد و علاقه مردم به ایشان باعث شد که حسادت ها برانگیخته شود وبر اساس مصاحبه ای که با پسر ایشان شده است، سه بار می خواستند ایشان را مسموم کنند و آیا دفعه آخر گرفتار این توطئه ها شده یا خیر، محل بحث است؛ این که یک باره مری ایشان دچار عارضه سرطان می شود و به این نحو ایشان با اندک فرصتی از بین می رود که حتی جمال عبدالناصر دستور می دهد ایشان را بلافاصله به بیمارستانی در لندن برای عمل جراحی منتقل کنند ولی تا کارهای ویزا وبرنانه سفر ایشان را مهیا کنند، استاد منشاوی فوت می کند.
استاد حبیب مهکام
این استاد بنام مصری بیشتر تلاوت هایش را به روایت((حمزة بن حبیب کوفی)) یکی از قراء سبعه انجام داده است. حمزه ایرانی الاصل وشیعی بود وتلاوتش را از حضرت امام جعفر صادق(ع) اخذ کرده و این عاملی است تا حلاوت،طراوت و نشاط دیگری در قرائت های منشاوی باشد اما فردی که تلاوت های مرحوم منشاوی را گوش دهد، در اصل می تواند آیه را تجسم کند، مثل تلاوت او از آیه 63 و 64 سوره واقعه که انسان را در صحنه کشاورزی و رویش قرار می دهد که در تلاوت های دیگر استادان نیست.استاد منشاوی شخصی بود خوش سیما، نورانی، خوش صوت و خوش لحن و بسیار مهربان و اهل اخلاق و تقوا و انسان وقتی تفسیر قرآن را بداند و با مفاهیم آشنا شود، قطعا در رنگ تلاوت او تاثیر گذار است.اگر استعاذه قاری از ابتدا تا انتهای تلاوت یک استعاذه مستمر باشد، به طور حتم در حس او خیلی تاثیر گذار خواهد بود.
نکته مهم توجه به معنا و خواندن آیات قرآن توسط اوست.سپس خضوع و خشوع و خشیت خاصی است که در تلاوت هایش قابل مشاهده است. هر قاری که می خواهد آیاتی از قرآن را تلاوت کند، انتخاب آیات بیانگر و نشانگر تفکر،سلیقه و هدف اوست. با بیان این مطلب می خواهم بگویم که بیشتر تلاوت های مرحوم منشاوی آیاتی است که رنگ توحیدی دارند و این در خون مرحوم منشاوی اصالت داشته است.
در تحلیل تلاوت این قاری باید به این نکته توجه کرد که در اجرای مقام((رست)) در بین همه استادان امتیاز ویژه ای دارد. صوت و لحن شیوا و ارائه تحریرهای متصلی که در تلاوت هایش دارد حالت خاصی را پدید اورده که هیچ استادی شبیه آن را نمی تواند تلاوت کند. این ها همان جاذبه هایی است که افراد را جذب این شخصیت کرده است.بی علت نیست که منتخبان و ممتازان عرصه تلاوت قرآن، استاد منشاوی را الگوی خود تعیین می کنند
استاد شهریار پرهیزگار
قبل از آن كه در بحث حفظ قرآن وارد شوم، خیلی به سبك استاد منشاوی علاقهمند شدم و تلاوت ایشان بنده را خیلی تحت تأثیر قرار میداد و من از تلاوتهای ایشان خیلی استفاده كردم، البته قبل از آن كه انتخاب بعدیام مرحوم مصطفی اسماعیل باشد.
مدت زمان زیادی تحت تأثیر تلاوتهای محمد صدیق منشاوی بودم و تقریباً تا میزان خوبی در تقلید از مرحوم منشاوی موفق بودم و آشنایی با لحن ایشان كمك كرد تا وارد الحان و اسلوبهای دیگر شوم، از لحاظ فنی یكی از عالیترین و فنیترین تلاوتهایی كه در سطح تلاوتهای جهان اسلام صورت گرفته است تلاوتهای ایشان است، صدای استثنایی و فوقالعاده آماده و عالی است.
زمانی كه سبك تلاوتهای ایشان را تقلید كردم، عكس ایشان را ندیده بودم و تصور من از ایشان یك فرد كاملا معنوی بود؛ عبدالباسط تلاوتهای زیبایی داشت و همینطور مرحوم مصطفی اسماعیل كه خود شاهكارهایی از تلاوت خلق كرده است و در عین حال آن چیزی كه در طنین مرحوم منشاوی بود چیز دیگری است و به غیر اینكه صدا حزین بود، جنس صدا و به كارگیری ایشان از صوتشان جدا از بحث لحن یكی از بهترین و زیباترین و موثرترین صداهایی است كه میتواند، معرفی شود كه شنونده را تحت تاثیر قرار دهد.
وی می گوید: به نوجوانان توصیه می کنم اگر صدایشان مطابقت دارد، استفاده از اسلوب و سبک منشاوی را فراموش نکنند واز نظر لحن هم ایشان فوق العاده خوب می خوانند وباید ایشان را جزو ده نفر ممتاز در عالم تلاوت نام ببریم که قطعا در مرتبه بالا همین استاد منشاوی است.در بحث به کارگیری نغمات و الحان بسیار زیبا و فوق العاده است. موردی که از تلاوت ایشان احساس می شود، این است که ایشان در حال و هوای خاصی تلاوت می کرده و فقط یک سری ارائه توانایی های هنری در بحث لحن نبود است.
البته تواناییهای هنری خیلی مهم است مانند تواناییهایی كه مرحوم مصطفی اسماعیل در ارائه الحان دارد كه منحصربه فرد است و در منشاوی مثل اینكه با تمام جانش و دل میخواند و تلاوت میكند در ایشان یك طهارت روحی احساس میشود و در یك حالت ملكوتی و معنوی میخواند. سبك ایشان را از سبكهای بسیار ممتاز میدانم و این اصلی مسلم است كه اگر جوانان بر روی سبك منشاوی كار بكنند، این توانایی را خواهند یافت تا وارد اسلوبهای دیگری شوند و تسلط بر سبك «منشاوی» ذهن را برای خلق اسلوبهای جدید آماده میسازد.
جوانان متاسفانه با سبك و سیاقهایی كه نسبت به این افراد بزرگ سبك و اسلوب دست دوم است میخوانند و در مسابقات به خوبی مشاهده میشود كه سرچشمه اصلی چون كامل یوسف، مصطفی اسماعیل، عبدالباسط، منشاوی و شعیشع را رها كردهاند و به سمت تلاوتهای دسته دوم و سوم رفتهاند كه این سبكها نیز هر چه دارند از سبك قدماء است و جوانان از زیباییها و مهارتهای فوقالعادهای و زیبا در سبك استاد منشاوی غافل نشوند.
شادی روح این استادصلوات...
منتظر بررسی زندگی و تلاوت دیگر اساتید به صورت متفاوت از گذشته باشید...
اکبرالقراء استاد مصطفی اسماعیل از مشاهیر و نوابغ علم قرائت قرآن در جهان اسلام است که کلام خدا را با آهنگی بسیار لطیف و دلنشین و با الحانی منطبق با معانی و مفاهیم الهی تلاوت می کند . وی استادی است بی بدیل که در فن قرائت سبکی بسیار ممتاز دارد . مردی است که تمامی قاریان جهان در آستان پر از معنویتش سر تعظیم فرود می آورند و همه به او عشق می ورزند .
به راستی که تلاوت شیوا و ممتاز قاری برجسته ای چون مرحوم استاد مصطفی اسماعیل که توأم با دلپذیر ترین نغمات آسمانی و کلام روح بخش آیات الهی می باشد جان را طراوت و آرامش می بخشد و اینچنین است که رسول خدا صلی الله علیه وسلم می فرمایند «صدای نیکو زینتی است برای قراء». قاریان مبرز و اهل فن بر این عقیده اند که صوت محزون مرحوم استاد مصطفی اسماعیل دارای صفا و پختگی و جذبه ای روحانیست که به دلهای مستمعین مینشیند و از گیرایی خاصی برخوردار است .
مصطفی را ، نه تنها قرائت او بلکه تواضع و جوانمردی اش دوست داشتنی می کند . وقتی سوره احزاب را می خواند مردم چنان فریاد به تحسین اومی گشایند که مجلس به خود می لرزد و وقتی در اثنای قرائت با تواضع و افتادگی از مردم اجازه پایان قرائت خود را می خواهد ، آن ها به او اصرار می ورزند و از او ادامه قرائت را التماس می کنند . او نیز می خواند و آنگاه یکی از قرائت های استثنایی تاریخ را می آفریند و سوره الحاقه را چنان می خواند که مستمعین را هوش از سر به در می شود . تلاوتهای مرحوم استاد مصطفی اسماعیل تا اعماق جان انسان رسوخ نموده و مستمع را به اندیشیدن در آیات الهی قرآن و پند و عبرت گرفتن از کلام پروردگار متعال ترغیب میکند . بجاست در این زمینه به سخنان حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی که در جمع قاریان و کارکنان رادیو قران ، ایراد فرموده اند توجه کنید :
«هنر قاری قران این است که هرچه بیشتر معانی قران را در ذهن مستمع مجسم بکند ؛ به این نکته توجه کنید : اینکه میبیند یک تلاوت گری یکدفعه گل میکند و اهل نظر و اهل بصیرت او را قبول میکنند بی جهت نیست یک علتی دارد . شیخ مصطفی اسماعیل یا عبدالفتاح و اساتیدی از این قبیل کسانی هستند که وقتی قرآن می خوانند شما میبینید مفاهیم قران در ذهنشان مجسم است ؛ احساس می کنید او دارد مفاهیم را به شما میدهد نه حرف را ؛ علت (شهرتشان) اینها هست لذاست که اینها در همان منطقه خودشان هم معروف می شوند و دیگران و شاگردهایشان مقلد اینها می شوند . و شما نگاه کنید بین این قراء بزرگ ؛ مثلا شیخ مصطفی اسماعیل که من دقت کردم و شاید دیگران هم همین طور باشند من ندیدم جایی در وقف مطلق مصطفی اسماعیل نایستد ؛ معمولا می ایستد ؛ شما هم بایستید ؛ این ایستادن صدا را زیباتر و دلنشین تر می کند و هم معنی ؛ این هم یک نکته بود » .
شیوه ای را که مرحوم مصطفی اسماعیل در علم قراءات مبتکر آن بوده است شاهکاری برجسته است که در آن قاری قرآن همزمان با تلاوت و بیان علم تجوید قادر است تا مفاهیم آیات الهی را به مستمعین برساند و تجسم عینی مفاهیم عمیق قرآنی را ایجاد نماید و اینچنین است که جوهر و بطن قرآن کریم در لحن زیبای قاری گرانقدر و ارجمندی چون مرحوم استاد مصطفی اسماعیل می درخشد . مرحوم استاد به کلیه قراءات سبعه و راویان قراء تسلط و چیرگی خاصی داشت و با قرائت گوناگون قرآن کریم را تلاوت می نمود ، اما اکثراً به قرائت ورش مصری به تلاوت آیات مبادرت می ورزید .همچنین او به تمامی مقامات و الحان قرآنی مهارت و استادی وافری داشت بطوری که اهل فن او را یگانه مقری قرآن می دانند .
مصطفی در ناحیه طنطا از کشور مصر متولد گردید و تحت آموزش اولیه استاد سید البدوی قرائت قرآن را فرا گرفته ، سپس در ناحیه طنطا در مؤسسه الاحمدی به همراه شیخ خلیل الحصری در محضر شیخ «ابراهیم سلّام» که از بزرگترین اساتید آن زمان بود به تحصیل علوم عالی قرائت پرداخت . زمانی که مصطفی برای اولین بار به شهر قاهره مسافرت کرد ، در ملاقات با شیخ محمد رفعت قرائت قرآن نمود ، آنگاه امام القرّاء دستانش را در میان گرفته ، آینده ای درخشان را به او نوید داد . او که یک نابینا بود با چشم بصیرت مصطفی را به خوبی شناخت و زیبایی کار او را در اعماق وجود خویش احساس کرد .
مصطفی یکی از اساتید مسلم علم قرائت است ، استادی که با آشنایی با نغمات و مقامات موسیقی و علم تجوید ، بهترین و بالاترین قرائت ها را آفریده است . او می گوید : « طریقه تجوید و صوت قرآن کریم بر پایه حدود 18 مقام استوار است که برخی از آنان عبارت اند از : بیات و مشتقات آن... صبا ، شور ، حجاز ، رست ، سه گاه ، عجم ، مرمل ، نهاوند ، عشاق و ... » از نظر مصطفی یک قاری قرآن که دارای صوتی زیباست ناگزیر است که با موسیقی آشنا باشد و نیز وقف و ابتدا را باید بداند ، اما این همه در شرایطی است که قاری به اصول تلاوت خللی وارد نساخته و حق آیات را ادا کند . صوت خوش در آیات و احادیث نیز پسندیده است و همواره مورد تایید بوده است . آنجا که حضرت رسول (ص) فرمودند : « قرآن را با صوت زیبا ، نیکو بخوانید » و همچنین می فرمایند : « آن کس که قرآن را با تَغَنّی و آهنگ قرائت نکند از ما نیست ». همه می دانند مقصود از غنا و آهنگ در اینجا صوت نیکوست . صوتی که حق تلاوت را آن چنان که مورد رضای خداست فراهم می سازد .
مرحوم استاد حصری درباره صوت استاد مصطفی اسماعیل می گوید « او از جمله قاریان ممتازی است که در بیان الحان قرآنی تسلط و استادی خاصی داشت.
از نظر مصطفی یک قاری قرآن بزرگترین و بهترین سفیر برای اسلام و کشور خود می باشد . وی در این راستا عنوان می کند که در سفری که در سال 1352 به ترکیه داشته است استقبال زیادی از سوی مردم و مقامات کشوری صورت گرفت ، تا آنجا که نخست وزیر ترکیه خود شخصاً به استقبال و دیدار با وی آمدند و به همراه وزیر فرهنگ به مدت نیم ساعت با وی به گفتگو نشستند ، پس از آن قرآنی را که حروف آن با آب طلا نوشته شده بود ، به او هدیه کردند . و نیز طی مسافرت هایی که به لبنان داشت از سال 1353 به مدت 3 سال در ایام ماه مبارک رمضان به تلاوت قرآن در این کشور پرداخت ؛ در اینجا نیز به او نشان درجه یک کشور را اعطا کردند . شیخ مصطفی اسماعیل به کشورهای بسیار زیادی در اقصی نقاط جهان مسافرت کرده است . وی می گوید : « یک قاری قرآن در قلوب مسلمین جهان جایگاه ویژه ای دارد . مردم از او استقبالی شایسته شخصیت او به عمل می آورند ، حتی از زمانی که قدم در فرودگاه آن دیار می گذارد ، روزنامه ها و مجلات پیرامون تاریخ زندگی او و تاریخ کشورش ، مقالات بسیار مینویسند و رادیو و تلویزیون نیز در این رابطه به پخش برنامه هایی اهتمام می ورزند ».
رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت الله خامنه ای به تلاوت های مصطفی اسماعیل علاقه وافری دارند . ایشان می فرمایند : « علّت شهرت این قاری این است که به هنگام تلاوت مفاهیم و مضامین را در ذهن مجسم می کند...»
آری استاد مصطفی ، از اساتید شایسته ای است که چون تلاوت می کند ، هر جا که شنونده ای باشد بی اختیار به تحسین و تشویق او لب می گشاید . آنگاه که لفظ (ماءِ) را تلاوت می کند ، چنان می خواند که مستمع آب را در مقابل دیدگان مجسم می کند . این حالت در تمامی کلمات و آیات مشهود است .
از مشهورترین اماکنی که استاد در آن مکان ها به تلاوت قرآن پرداخته است ، مسجد جامع اموی ، جامع کبیر در لبنان ، مسجد امام حسین (ع) در عراق ، مسجدالاقصی ، مسجدالحرام و مسجد جامع کبیر در پاریس را می توان نام برد .
این اساتید بزرگ علم قرائت قرآن علاوه بر تلاوت های مجلسی ، تمامی قرآن کریم را نیز به شیوه ی تحقیق و ترتیل قرائت کرده است که در اکثر کشورها ، شیفتگان کلام الهی ، به تلاوت های زیبای او گوش جان سپرده ، از آن بهره ها می گیرند و قاریان بسیار با استماع تلاوت هایش دراین راه به مراتب اعلی در قرائت قرآن رسیده اند . تلاوت های این استاد مسلم علم قرائت همه هفته از رادیو قرآن جمهوری اسلامی ایران به سمع دوستداران تلاوتهای ایشان می رسد .
سرانجام شیخ مصطفی اسماعیل پس از عمری پربار ، در حالی که شیفتگان بیشماری از تلاوت های دلنشین خویش برجای گذارده بود ؛ در سال 1359 ه.ش. در شهر قاهره به سوی معبود شتافت و بدین سان جهان اسلام در غم از دست دادن نابغه ای - که سراسر جهان به عظمتش معترف بود - سوگوار گردید . فردی که با صوت و لحن دلنشین اش توانست بسیاری را فراسوی دین مبین اسلام رهنمون سازد . همانگونه که خود بارها گفته بود : یک قاری قرآن بزرگترین سفیر قرآن عزیز است .
شادی روحش صلوات..
